OPTIMAAL COMFORT DANKZIJ VRAAGGESTUURD VENTILATIESYSTEEM 

POELMANS INTEGREERT FLEXIBEL VENTILATIESYSTEEM MET VARIABEL DEBIET IN KANTOOR

Om een aanbouw aan een bestaand kantoor­gebouw te voorzien van (deels) vraag­gestuurde ventilatie, deed Bart Poelmans, van het gelijknamige studiebureau, een beroep op ventilatieroosters van Halton. Projecto had een boeiend gesprek met  Bart Poelmans en Gaëtan Michielsen van toeleverancier Halton over het belang van ventilatieroosters en hoe ze allesbepalend zijn voor het comfortgevoel van de eindklant.

Onlangs breidde Vanderstraeten nv, een algemene aannemer uit Lummen, zijn kantoorgebouw uit met een aansluitende nieuwbouw van 1.890 m². Ook de bestaande vleugel werd volledig vernieuwd. Styhals & Partners koos als architect voor heel organische ronde en ovale vormen, wat de integratie van alle technieken niet altijd evident maakte. Omdat de opdrachtgever zijn nieuwbouwgedeelte als referentieproject wou gebruiken, werd gestreefd naar een BEN-gebouw, wat met een E-peil van 36 ruim is gelukt. De BEN-eis voor kantoren ligt op 40.

HALTON

Halton is een fabrikant van eindeenheden van ventilatiemateriaal, met name al wat in ruimtes zichtbaar is om gekoelde en/of verwarmde lucht binnen te brengen. Deze wereldwijd actieve groep produceert ook debietregelingen en sturingen voor ventilatie waarbij het comfort van gebruikers steeds centraal staat. Dat maakt dat de toepassingen van de producten eindeloos zijn, met name overal waar gebruikers comfort vragen: kantoren, ziekenhuizen, rusthuizen, grootkeukens ...

 Het van oorsprong Finse bedrijf werd in 1969 opgericht door de vader van de huidige CEO Seppo Halttunen. In 2018 draaide de groep een omzet van 218 miljoen euro met circa 1.600 medewerkers.

www.halton.com

STUDIEBUREAU POELMANS

Studiebureau Poelmans uit Lummen ontwerpt technische installaties voor nieuwe en te renoveren woningen, zorginstellingen, scholen, openbare instellingen, sociale­woningbouw, kantoren, industrie, sport­infrastructuur, kerken en geklasseerde gebouwen. Bart Poelmans (foto rechts) staat in voor de integratie van tal van technieken, waaronder centrale verwarming, klimaatregeling, ventilatie, warmterecuperatie, sanitair, brandbeveiliging, duurzame technieken, elektriciteit, verlichting, zwakstroom en liften. Het studiebureau technieken werd veertig jaar geleden opgericht door vader Poelmans die nog altijd actief is in de zaak. Het actieterrein strekt zich uit over Limburg, Antwerpen en Vlaams-Brabant + Brussel.

www.poelmans.be

ATRIUM, VERGADERZALEN EN KANTOORRUIMTEN

Bart Poelmans en bouwheer Michel Vanderstraeten kennen elkaar al een tijdje. “Een twintigtal jaar geleden hebben we ook hun eerste kantoor helpen oprichten”, aldus Bart Poelmans. “Het was dan ook niet geheel onverwacht dat men ons eind 2015 opnieuw inschakelde voor het nieuwbouwgedeelte. Concreet gaat het over een project van circa 1.500 m², bestaande uit een kelderniveau met daarop twee verdiepingen. Op de benedenverdieping werd een ruim atrium voorzien. Daarnaast vind je er nog vier vergaderzalen van diverse groottes en een opleidingslokaal. De eerste verdieping huisvest enkele kantoren van projectleiders en hun ondersteuning.”

Gescheiden technieken

Een van de technieken die studiebureau Poelmans integreerde in het nieuwe kantoor van Vanderstraeten, is de ventilatie.

“We proberen de technieken verwarming en ventilatie vaak gescheiden te houden, waarbij een vloerverwarming instaat voor de opwarming van een lokaal en de ventilatie voor het ventileren ervan. Als de ventilatielucht ook moet zorgen voor de verwarming, dan ontstaat er een veelheid aan naregelingen, zodat je door de bomen het bos niet meer ziet. Verwarmen, koelen en ventileren zijn drie technieken die dus het best gescheiden worden gehouden. Probeer je die drie toch te integreren, dan kan je niet anders dan bepaalde toegevingen te doen, qua rendement, debieten, inregelingen en sturing. Dat bleek hier niet ideaal omdat dit een gebouw betreft met variabel gebruik. Enkel op de bovenste verdieping met kantoren is er quasi elke dag dezelfde bezetting.”

Visueel selectieprogramma

Qua roosters werd gekozen voor producten van Halton. “Ik werk al ruim twintig jaar met hun producten”, aldus Bart Poelmans.

“We weten ons altijd verzekerd van een uitstekende ondersteuning. Zo stellen zij een selectieprogramma ter beschikking waarmee je het comfort van de eindklant kan simuleren. Eigenlijk is het een interactieve catalogus. Als studiebureau kunnen we zelf kiezen welk rooster we selecteren, welk effect dat heeft, hoever die uit elkaar moeten worden geplaatst ... Zo slagen we erin om de luchtsnelheden in de werkzone binnen de comfortnormering te houden, want er treden vooral comfortklachten op wanneer er een tocht­gevoel wordt waargenomen. Het programma geeft meteen ook een indicatie van het geluid dat de geselecteerde roosters produceren in een lokaal. Dat neemt de software ook mee in de berekeningen. Uiteraard kunnen we al die parameters als studiebureau zelf opzoeken in catalogi, maar als een softwareprogramma dat voor je doet, bespaar je heel wat tijd. Intussen zijn er ook andere leveranciers die een selectieprogramma aanbieden, maar voor mij persoonlijk blijft dat van Halton het meest visuele.”

Verdringingsventilatie in vergaderzalen

In de vergaderzalen werd geopteerd voor de ZRW, een pulsierooster van het verdringingstype. Naast een grote frontale worp biedt het de mogelijkheid om eenvoudig ingebouwd te worden in een muurstructuur. De frontplaat is vlak, zodat een uitblaaspatroon over circa 180° verkregen wordt. “Het verdringingsrooster gebruikt het principe van de ver­dringingsventilatie”, verduidelijkt Gaëtan Michielsen. “De koude lucht wordt op trage snelheid binnengebracht op vloerniveau. De lucht verspreidt zich in de ruimte. Elke aanwezige persoon vormt op zich een warmtebron.

Die zorgt voor een convectieve luchtstroom, waardoor de warme lucht stijgt en de frisse lucht mee wordt aangezogen. Je vult de ruimte dus langzaam op met verse lucht, waardoor een optimaal comfort ontstaat. Een bijkomend voordeel is dat de worp van de rooster weinig of geen invloed heeft in functie van de variatie van het debiet. Je kan dus steeds meer lucht binnenbrengen op voorwaarde dat je snelheid niet te hoog komt te liggen. Verdringingsventilatie wordt vaak toegepast in vergaderzalen, atriums, bioscopen en dergelijke. Hoe hoger de ruimte, hoe beter de verdringingsventilatie. De afzuiging voorzagen we aan de kant van de vensters, zodat ’s zomers de warmste lucht meteen wordt afgezogen.”

Integratie in maatmeubilair

Bart Poelmans: “In de vergaderzalen koos de klant ervoor om de verdringingsroosters zelf te integreren in het maatmeubilair, met name in de plint van de aanwezige kasten. De EPB-regelgeving vraagt dat je een debiet kan voorzien van 22 tot 36 m³ per persoon. Uit ervaring weten we dat dat te weinig is. Daarom voorzien we altijd een groter debiet van ca. 45 m³/h. Ondertussen is sinds mei 2019 ook de publicatie in het Belgisch Staatsblad van toepassing waarbij de streefgrenzen van 900 ppm en 40 m³/h als kwaliteitsparameters van de binnenlucht in werklokalen gelden. De regeling zorgt ervoor dat als er niemand in de ruimte aanwezig is, we ons beperken tot een basisdebiet qua luchtstroom. Wordt de ruimte intensief gebruikt – dat wordt gedetecteerd via sensoren – dan verhoogt een VAV-doos automatisch het luchtdebiet, tot het correcte CO2-gehalte is bereikt.” De CO2-wordt er nu gehandhaafd op 800 ppm.

JDS-ROOSTER MET STABIEL WORPPATROON VOOR KANTOREN

In het atrium, refter- en opleidingslokaal gebruikte men het JDS-rooster: een gemotoriseerd rooster, ontwikkeld voor vraaggestuurde ventilatie, met een stabiel worppatroon.

“Dat rooster is eigenlijk ontstaan door alle klachten die met een klassiek rooster konden ontstaan, aan te pakken”, aldus Gaëtan Michielsen.In het atrium, refter- en opleidingslokaal gebruikte men het JDS-rooster: een gemotoriseerd rooster, ontwikkeld voor vraaggestuurde ventilatie, met een stabiel worppatroon.

“Een klassiek rooster is een vaste opening waar lucht wordt uitgeblazen. De vorm van die opening bepaalt hoeveel kubieke meter lucht er binnengebracht kan worden. Als je gaat aftoeren, wat de bedoeling is bij vraaggestuurde ventilatie, zal de koele lucht op een gegeven moment onvoldoende dynamiek hebben, waardoor die als het ware gewoon naar beneden valt en voor een onaangenaam gevoel zorgt bij de gebruiker. Bij een klassiek rooster is de aftoerrange dus beperkt. Bij Halton zijn we daarop gaan nadenken over hoe de technologie dit euvel zou kunnen opvangen. We kwamen op de proppen met een oplossing waarbij het motortje in het rooster zelf zit. De uitblaasklep van het rooster wordt geregeld in functie van de behoefte. Daardoor kunnen we de snelheid waarmee de lucht uit het rooster komt, constant houden. De luchtdynamiek in het lokaal is dus eveneens constant. Dat zorgt er tegelijk voor dat we kunnen aftoeren tot 10% à 15% van het maximale debiet. Het rooster moet wel gevoed worden met steeds dezelfde statische druk. Dit wordt gerealiseerd met een gemotoriseerd kleppenregister en een druk­sonde in de kanalen